Pogoń Szczecin to klub z bogatą historią, pełną spektakularnych wzlotów i bolesnych upadków. Portowcy dwukrotnie zdobywali wicemistrzostwo Polski (1987 i 2001), trzykrotnie walczyli w finałach Pucharu Polski, a w ostatnich latach regularnie plasują się w czołówce Ekstraklasy. Historia szczecińskiej drużyny to opowieść o determinacji – od restartu w IV lidze w 2007 roku, przez odbudowę, aż po stabilną pozycję wśród ligowych potęg. Klub, który nigdy nie zdobył mistrzostwa, ale który zawsze potrafił się podnieść.
Pogoń Szczecin: rozgrywki – jak Portowcy radzą sobie w tym sezonie
Szczecińska drużyna kontynuuje swoją przygodę w najwyższej klasie rozgrywkowej, regularnie mierząc się z najlepszymi zespołami w kraju. Pełny terminarz meczów Pogoni Szczecin z bieżącego sezonu, wraz z wynikami i szczegółami poszczególnych spotkań, znajdziesz w zestawieniu poniżej.
Początki klubu i droga do ekstraklasy
Klub został założony 21 kwietnia 1948 roku jako Klub Sportowy Sztorm z sekcjami piłki nożnej i boksu. W marcu 1949 roku kilka szczecińskich klubów (KS Sztorm, KS Cukrownik, KS Drukarz, Pocztowy KS) połączono w jedną organizację o nazwie Klub Sportowy Związkowiec. W listopadzie 1950 roku powstał Klub Sportowy Kolejarz Szczecin, który funkcjonował przy Zarządzie Portu Szczecin – stąd wzięła się nazwa „Portowcy”, która do dziś funkcjonuje wśród kibiców.
Jesienią 1955 roku Kolejarz zmienił nazwę na Pogoń Szczecin, nawiązując do tradycji Pogoni Lwów. Klub założyli Polacy przesiedleni ze Lwowa po aneksji wschodnich terenów Polski przez ZSRR w 1945 roku, którzy wcześniej kibicowali Pogoni Lwów, a barwy nowego klubu odzwierciedlały ich stary klub. Te granatowo-bordowe kolory do dziś stanowią znak rozpoznawczy szczecińskiej drużyny.
W 1958 roku Pogoń zajęła w grupie północnej I miejsce (37 punktów, stosunek bramek 54:22), co dało historyczny awans do I ligi, a podczas zmagań o awans szczeciński zespół ustanowił rekord – nie przegrał żadnego ze spotkań. Od 1959 roku szczecińska Pogoń zaczęła występy na boiskach rodzimej ekstraklasy. Początek był trudny, ale klub szybko zadomowił się na najwyższym poziomie rozgrywkowym.
Złote lata osiemdziesiąte – najlepszy okres w historii
Lata 80. były dla Pogoni Szczecin niezwykle udane – podczas tej dekady Portowcy zdobyli najwięcej medali w całej historii klubu. To właśnie wtedy szczecinianie zapisali się na trwałe w annałach polskiej piłki.
Finały Pucharu Polski
W sezonie 1980/81 Pogoń pod wodzą Jerzego Kopy po raz pierwszy w historii wywalczyła awans do finału Pucharu Polski, który rozegrano 24 czerwca 1981 roku w Kaliszu przeciwko Legii Warszawa, gdzie jedyną bramkę w 118. minucie zdobył Adam Topolski. Rok później drużyna powtórzyła ten sukces, ale w finale Pucharu Polski lepszy od Dumy Pomorza okazał się Lech Poznań, który zwyciężył po golu Mirosława Okońskiego. Dwa finały z rzędu, dwie minimalne porażki 0:1 – to bolało, ale jednocześnie pokazywało, że Pogoń należy do krajowej czołówki.
Historyczne trzecie miejsce i debiut europejski
W sezonie 1983/1984 drużyna stanęła w końcu na ligowym podium – podopieczni Eugeniusza Ksola byli skazywani na walkę o utrzymanie, ale zaskoczyli ekspertów i zakończyli rozgrywki na historycznym, trzecim miejscu. Trzecie miejsce było przepustką do występów w europejskich pucharach (Puchar UEFA).
W swoim debiucie Duma Pomorza wylosowała 1. FC Köln, w szeregach którego występowali reprezentanci RFN, m.in. Harald „Toni” Schumacher, Pierre Littbarski i Klaus Allofs, a 19 września 1984 r. w Kolonii Pogoń, mimo niezłej gry i okazji bramkowych, przegrała 1:2. W Szczecinie przegrała 0:1, nie wykorzystując m.in. dwóch rzutów karnych i odpadła w pierwszej rundzie. Mimo porażki, sam fakt zmierzenia się z europejską potęgą był ogromnym sukcesem.
Wicemistrzostwo 1987 – szczyt możliwości
W 1987 roku szczeciński klub osiągnął swój największy w dotychczasowej historii sukces: Portowcy zostali wicemistrzami Polski, a zespół trenowany przez charyzmatycznego i niezwykle popularnego w Szczecinie Leszka Jezierskiego „Napoleona”, grał ofensywnie i strzelał dużo bramek. Pogoń, w barwach której grali m.in. Marek Szczech, Mariusz Kuras, Kazimierz Sokołowski, Marek Ostrowski, Marek Leśniak i Jerzy Hawrylewicz, rozbiła m.in. GKS Katowice 7:2 i Lechię Gdańsk 5:1.
Na finiszu rozgrywek szczecińską drużynę wyprzedził jedynie Górnik Zabrze, a królem strzelców ligi został Marek Leśniak (24 bramki)
W I rundzie Pucharu UEFA szczeciński zespół ponownie trafił na wymagającego rywala, ekipę Hellas Werona, w której grali m.in. Niemiec Thomas Berthold i Duńczyk Preben Elkjær Larsen. W pierwszym meczu, 16 września w Szczecinie, padł remis 1:1 (gol Marka Leśniaka), a w rewanżu dwa tygodnie później Duma Pomorza nie sprostała rywalom, ulegając 1:3 (bramkę dla Pogoni zdobył Jerzy Hawrylewicz).
| Sezon | Osiągnięcie | Trener | Uwagi |
|---|---|---|---|
| 1980/81 | Finał Pucharu Polski | Jerzy Kopa | Porażka 0:1 z Legią (po dogrywce) |
| 1981/82 | Finał Pucharu Polski | – | Porażka 0:1 z Lechem Poznań |
| 1983/84 | 3. miejsce w lidze | Eugeniusz Ksol | Debiut w Pucharze UEFA |
| 1986/87 | Wicemistrzostwo Polski | Leszek Jezierski | Marek Leśniak – 24 bramki (król strzelców) |
Wicemistrzostwo 2001 i era Bekdaşa
W 1999 roku miasto zaoferowało tureckiemu przedsiębiorcy Sabriemu Bekdaşowi tereny przy stadionie, w zamian za finansowanie Pogoni, a 29 grudnia powołano do życia Sportową Spółkę Akcyjną Morski Klub Sportowy Pogoń Szczecin. Polityka zatrudniania przez Bekdaşa w Pogoni piłkarskich gwiazd (Dariusz Gęsior, Grzegorz Mielcarski, Jerzy Podbrożny, Kazimierz Węgrzyn, Brasília, a nawet Oleg Salenko, król strzelców Mundialu w 1994) przyniosła efekty.
W 2001 roku Pogoń zdobyła drugie w swych dziejach wicemistrzostwo Polski, ustępując w tabeli jedynie wschodzącej gwieździe Wisły Kraków. Portowcy dostali szansę kolejnego występu w europejskich pucharach, a w kwalifikacjach do Pucharu UEFA drużyna trafiła na Fylkir Reykjavik – szczecinianie byli faworytem dwumeczu, ale po remisie 1:1 i porażce 1:2 na Islandii musieli pożegnać się z rozgrywkami.
Po tym sukcesie szybko pojawiły się problemy – mimo wcześniej zawartej umowy władze Szczecina z prezydentem Edmundem Runowiczem nie wydzierżawiły Bekdaşowi 18 hektarów wokół stadionu Pogoni, na których turecki biznesmen chciał przeprowadzić własne inwestycje. To zapoczątkowało serię problemów, które doprowadziły klub na skraj przepaści.
Upadek i odrodzenie – od IV ligi do ekstraklasy
Kolejne lata były dla Dumy Pomorza bardzo burzliwe – w sezonie 2002/03 drużyna spadła z ligi, ale po roku przerwy do niej powróciła. Niestety, to był tylko krótki epizod. W sezonie 2002/2003 zrujnowana kadrowo Pogoń wygrała tylko dwa mecze, w 30 spotkaniach zdobyła zaledwie 9 punktów i spadła z I ligi, a klub nie dostał drugoligowej licencji i formalnie przestał istnieć.
Następnie przyszła najbardziej kontrowersyjna era w historii klubu. Właściciel Piotrcovii Piotrków Trybunalski Antoni Ptak zdecydował się przenieść zespół i zmienić nazwę na MKS Pogoń Szczecin, a w połowie sezonu 2005–06 zdecydował zastąpić niemal cały skład wyłącznie brazylijskimi zawodnikami, czyniąc z niej „najbardziej brazylijską drużynę poza Brazylią”. 11 kwietnia 2006 w meczu przeciwko Bełchatowowi na boisko w barwach Pogoni wyszła jedenastka, w składzie której nie było ani jednego Polaka – w bramce stanął słowacki bramkarz Boris Peškovič, a w polu zagrało dziesięciu Brazylijczyków, a mecz zakończył się porażką 0:2.
Antoni Ptak zbudował niewielki ośrodek treningowy w Gutowie Małym, co oznaczało, że mecze domowe rozgrywano niemal 500 km od Szczecina, a eksperyment zakończył się niepowodzeniem i w 2007 roku Antoni Ptak odszedł z piłki.
Sezon 2007/08, w związku ze zmianami właścicielskimi i zarejestrowaniem nowej spółki, Portowcy musieli rozpocząć od IV klasy rozgrywkowej, a 6 sierpnia 2007 roku została zarejestrowana Pogoń Szczecin S.A. Klub powstał m.in. na bazie kibicowskiej Pogoni Szczecin Nowa, reprezentowanej przez Dariusza Adamczuka i Grzegorza Matlaka, a działania pozwoliły wydobyć Dumę Pomorza z głębokiego kryzysu oraz uchronić ją przed likwidacją.
Po dwóch latach grali już w I lidze. Droga z powrotem na szczyt zajęła kilka lat, ale determinacja zarządu, zawodników i przede wszystkim kibiców przyniosła efekt.
Powrót na podium w XXI wieku
W sezonie 2020/21 granatowo-bordowi po 20 latach przerwy powrócili na ligowe podium, dzięki czemu mieli okazję reprezentować Polskę w europejskich pucharach, gdzie los skojarzył ich w II rundzie eliminacji Ligi Konferencji Europy z wicemistrzem Chorwacji NK Osijek – na stadionie przy ul. Twardowskiego padł remis 0-0, a na wyjeździe Portowcy ulegli rywalom 0-1.
W sezonie 2021/22 drużyna powtórzyła sukces z zeszłego roku – Pogoń Szczecin ponownie uplasowała się w ligowej tabeli na miejscu trzecim. Dwa brązowe medale z rzędu pokazały, że klub wrócił do krajowej elity na dłużej.
Pogoń Szczecin zajmuje wysokie, siódme miejsce w tabeli wszech czasów Ekstraklasy, rozgrywając na najwyższym poziomie 48 sezonów i zdobywając 1500 punktów z bilansem bramek 1653 zdobyte i 1925 straconych (stan na początek sezonu 2020/21)
Stadion im. Floriana Krygiera – dom Portowców
Pogoń rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim im. Floriana Krygiera przy ulicy Karłowicza 28 w Szczecinie, a patronem obiektu od 2004 r. jest były trener i działacz piłkarski, a zarazem jeden z twórców szczecińskiego klubu.
Początki obiektu sięgają 1914 r., kiedy rosyjscy jeńcy wojenni dostali za zadanie przekształcić nieczynną żwirownię w plac do gry w piłkę nożną, a stadion z pełnowymiarową płytą główną oddano do użytku w 1925 r. z 400-metrową bieżnią i trybunami mogącymi pomieścić 15 tys. widzów. W 1959 r. rozegrano tu pierwszy w historii stadionu mecz Ekstraklasy, w którym Pogoń Szczecin przegrała z Gwardią Warszawa 0:1.
W 1995 r. stał się pierwszym w Polsce stadionem, którego trybuny w całości były wyposażone w krzesełka. Stadion przeszedł w ostatnich latach gruntowną przebudowę. Prace zakończono we wrześniu 2022 roku, a w meczu otwarcia nowego obiektu przy Twardowskiego, 1 października 2022 roku, Duma Pomorza pokonała 2:1 Lechię Gdańsk – nowy dom Portowców może pomieścić 21 163 widzów.
Legendy klubu i zastrzeżone numery
Pogoń Szczecin zastrzegła numery swoich dwóch legendarnych zawodników – numer „78″, z którym grał napastnik Olgierd Moskalewicz, a także numer „5″, z którym występował brazylijski pomocnik Edi Andradina, przy czym Olgierd Moskalewicz w Pogoni Szczecin grał aż trzykrotnie – w latach 1991-1998, 2003-2004 oraz 2009-2010.
Moskalewicz to postać wyjątkowa – związany ze Szczecinem przez większość kariery, wielokrotnie wracał do klubu, nawet gdy ten przeżywał najtrudniejsze chwile. Jego lojalność i zaangażowanie uczyniły z niego symbol Portowców. Edi Andradina z kolei reprezentuje „brazylijską erę” klubu, ale w przeciwieństwie do wielu rodaków, którzy traktowali Szczecin jako przystanek, naprawdę związał się z miastem i kibicami.
Europejskie przygody Pogoni
Pogoń Szczecin czterokrotnie reprezentowała Polskę w europejskich pucharach, za każdym razem po zajęciu wysokiego miejsca w lidze. Bilans tych występów nie jest imponujący, ale same uczestnictwo w rozgrywkach międzynarodowych zawsze było powodem do dumy.
- 1984/85 – Puchar UEFA: porażka z 1. FC Köln (1:2, 0:1)
- 1987/88 – Puchar UEFA: porażka z Hellas Werona (1:1, 1:3)
- 2001/02 – Puchar UEFA: porażka z Fylkir Reykjavik (1:1, 1:2)
- 2021/22 – Liga Konferencji Europy: porażka z NK Osijek (0:0, 0:1)
Klub występował też w Pucharze Intertoto, dwukrotnie wygrywając grupę (w latach 80. były to tylko rozgrywki grupowe, bez dalszych rund), przy czym w 1983 r. w pokonanym polu zostawił m.in. Werder Brema i Malmö FF. To właśnie w Pucharze Intertoto Pogoń odniosła największe międzynarodowe sukcesy, pokazując, że potrafi konkurować z renomowanymi europejskimi klubami.
Pogoń Szczecin to klub, który nigdy nie zdobył mistrzostwa Polski, ale zapisał się w historii polskiej piłki nożnej jako zespół walczący, nieprzewidywalny i zawsze gotowy do powrotu po upadku. Od lat 80., przez spektakularny kryzys początku XXI wieku, aż po stabilną pozycję w czołówce ligi – Portowcy pokazali, że determinacja i wsparcie kibiców potrafią zdziałać cuda. Dziś szczecińska drużyna regularnie walczy o europejskie puchary, a nowy stadion daje nadzieję na jeszcze lepsze jutro.
